Կան կյանքեր, որոնք դեռ չսկսված՝ արդեն լի են լինում ցավով… բայց հենց այդ ցավից են ծնվում ամենաուժեղ մարդիկ։
Վաչագան Վալերայի Դադալյան
Ծնվել է 1998 թվականի հուլիսի 20-ին՝ Արցախի Մարտունի քաղաքում։ Նրա մանկությունը հեշտ չէր․ դեռ փոքր հասակում կորցրեց հորը՝ Արցախյան առաջին պատերազմի մասնակից, ով կյանքից հեռացավ դժբախտ պատահարից։ Ավելի ուշ՝ ընտանիքը կրեց ևս մեկ ծանր կորուստ՝ քույրիկի մահը։ Այս ամենը կարող էր կոտրել ցանկացածին… բայց Վաչագանը ընտրեց այլ ճանապարհ։ Նա ուժեղացավ, լռեց, բայց դարձավ տան հենարանը՝ մոր համար լինելով թե՛ որդի, թե՛ պաշտպան, թե՛ ամբողջ աշխարհ։
Դպրոցական տարիներից աչքի էր ընկնում իր ակտիվությամբ, ուժեղ կամքով ու նպատակասլացությամբ։ Սպորտը նրա կյանքի կարևոր մասն էր․ զբաղվում էր ազատ ոճի ըմբշամարտով, բազմիցս դարձել հաղթող, արժանացել մեդալների ու պատվոգրերի։ Ուժեղ էր ոչ միայն մարմնով, այլև հոգով։
Ընտրեց նաև գիտելիքի ճանապարհը՝ ընդունվելով Արցախի պետական համալսարան, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների բաժին։ Ուսումը շարունակեց նաև մագիստրատուրայում՝ ապացուցելով, որ կարող է համատեղել թե՛ զինվորական ծառայությունը, թե՛ կրթությունը։
Բայց նրա կյանքի կարևորագույն ուղիներից մեկը ծառայությունն էր։ 2016-2018 թվականներին ժամկետային զինծառայող էր, դարձել էր ջոկի հրամանատար, աչքի ընկնում բարձր պատրաստվածությամբ ու կարգապահությամբ։ Պարգևատրվել է մեդալներով ու պատվոգրերով՝ իր ծառայության ընթացքում ցուցաբերած նվիրվածության համար։
Վաչագանը մասնակցել է թե՛ 2016 թվականի քառօրյա, թե՛ 44-օրյա պատերազմներին՝ գտնվելով ամենաթեժ կետերում՝ Ջաբրայիլում, Հադրութում, Շուշիում։ Պատերազմի դաշտում նա պարզապես զինվոր չէր՝ նա առաջնորդ էր, ընկեր, մարդ, ով իր վրա էր վերցնում ամենաբարդը։ Մարտական ընկերների վկայությամբ՝ նույնիսկ շրջափակման մեջ գտնվելիս կարողացել է դուրս բերել ոչ միայն իր խմբին, այլ նաև վիրավորներին ու զոհված ընկերներին։
Պատերազմից հետո էլ չհեռացավ ծառայությունից։ 2021 թվականից անցավ պայմանագրային ծառայության, դարձավ հրամանատար։ Իր զինվորների համար նա օրինակ էր՝ կարգապահ, արդար, հոգատար։ Չհասցրեց ստանալ սպայի կոչում, բայց իր գործով արդեն իսկ սպա էր։
Վաչագանը նաև մարդ էր, ով սիրում էր… Նշանված էր, ուներ գեղեցիկ սիրո պատմություն, երազում էր ընտանիք կազմել, ապրել խաղաղ կյանքով։ Այդ ամենը թվում էր մոտ, հասանելի… բայց պատերազմը խլեց նրա կյանքը։
2023 թվականի սեպտեմբերի 19-ին, Արցախի Մարտունու շրջանի Սոս գյուղի Լուսնյակ կոչվող տեղանքում, Վաչագանը մինչև վերջ մնաց իր դիրքում։ Այդ օրը նա փրկեց ընկերների կյանքը՝ չխնայելով իրեն։
Նա գնաց…բայց իր հետ տարավ միայն կյանքը։
Մնաց նրա կերպարը՝ ուժեղ, հավասարակշռված, մեծահոգի։ Մնաց նրա պատասխանատվությունը, նրա լուռ պայքարը, նրա սերը դեպի ընտանիքը, դեպի ընկերները, դեպի հայրենիքը։
Մոր համար նա պարզապես որդի չէր… նա տան լույսն էր, հույսը, հավատը, ապրելու իմաստը։ Եվ այդ լույսը հիմա դարձել է հիշողություն, դարձել է ցավ, բայց նաև՝ հպարտություն։
Վաչագանը այն մարդկանցից էր, ովքեր չեն խոսում շատ… բայց իրենց կյանքով ասում են ամեն ինչ։
Նա ապրեց արժանապատիվ, պայքարեց մինչև վերջ և անմահացավ՝ հանուն իր մարդկանց, իր հողի, իր հայրենիքի։
Հավերժ հերոս…
Վաչագան Վալերայի Դադալյան։
